علیرضا بخشی استوار-«گروه فرهنگی»؛ تجربه سینما رفتن در سال 92 را با فیلم قاعده تصادف کسب کردم ، یکی از دو فیلمی که در زمان جشنواره فرصت تماشا کردنش را از دست داده بودم.
قبل از این که به سینما بروم آنچه که از قاعده تصادف شنیده بودم تعریف و تمجید اهالی هنر بود.
تعریف و تمجیدی که باعث شد پای دوستانم را با ذوق و شوقی عجیب برای تماشای قاعده به سالن سینما باز کنم.
شاید در روزهایی که اکران این فیلم در بیشتر سینماها به پایان رسیده و افراد زیادی در روزنامه ها و رسانه های کشور به نقد و تحلیل این فیلم از زوایای مختلف پرداخته اند ، نگارنده برای نقد چند باره قاعده تصادف بهانه ای نداشته باشم اما خوشبختانه یا متاسفانه آنچه از قاعده تصادف در این مدت شنیده و خوانده ام تنها تعریف و تمجید بوده است.
باید ذکر کنم که به دور از هرگونه شایبه اغراض ، اگر از منظر زیبایی شناسی به قاعده تصادف نگاه کنیم ، فیلمی است با دیالوگ های غلو گونه که حتی صحنه های اکشنش هم خواب آور و کسل کننده بود.
حرکت های دوربین و زاویه های دید کارگردان هم جز در مواردی مخاطب را جذب نمی کرد ، از سویی به نظر می رسید شخصیت پردازی در قاعده تصادف اسیر قطب های مثبت و منفی مطلقی بود که در واقع همان پیروی از آنتی گونیست و پروتاگونیست است.
با این که فیلم نامه بر روی شهرزاد تمرکز بیشتری داشت اما یکی از ضعف های بزرگ فیلم که به چشم می آید این بود که کارگردان نتوانست به خوبی شخصیت ها را به مخاطب خود معرفی کند و در واقع شخصیت ها در قاعده تصادف گنگ هستند.
هر چند ورود شهرزاد به داستان به عنوان شخصیت اصلی هیجان نسبی را تزریق می کند اما در بیشتر دقایق سکانس های بدون برخوردی را شاهد هستیم که از آستانه تحمل مخاطب عبور می کند و کسل کننده می شود.
جنس روایت داستان با نوع پرداخت به موضوع چنین حساسی که به قول منتقدها این روزها بیشتر جوانان با او دست به گریبان هستند فاصله زیادی دارد و صد البته بیننده را در مسیر همذات پنداری به سختی نامعقولی وا می داشت.
به نظر می رسد بیشتر تمرکز فیلمنامه بر روی مرزبندی نسل ها و تلاش برای ایجاد تغییر در سنت ها بود و حتی گاهی اوقات در مسیر آموزش از خودگذشتگی ، خودخواهی، عدم توجه به خواست بزرگ خانواده و اهمیت دادن به دوستان از حالت شعار در آمده و حتی به مانیفست تبدیل شده بود.
گذشتن یک گروه تئاتر از یک اجرای مهم در یک جشنواره بین المللی و سرنوشت گنگ شهرزاد در پایان فیلم از واقعیت به دور بود و در واقع پیام فیلم را خیلی واضح به مخاطب القاء می کرد.
قاعده تصادف علیرغم تعریف و تمجید های فراوانی که به یدک می کشد به نظر من پایان موفقی نداشت و کارگردان در انتقال مفاهیم مورد نظر خود در واقع با یک پروژه شکست خورده و نیمه تمام رو به روست.
البته باید دید چند درصد از جوانان هم چنان به موضوع تغییر در سنت ها و عبور از آرکی تایپ های تعریف شده قائل هستند.
کارگردان فیلم قاعده تصادف علیرغم این که ستاره جدیدی را معرفی نمی کند،از برخی بازیگران خود به خوبی بازی گرفته است و همین امر موجب شده قاعده تصادف اندکی از یک فیلم ساده سینمایی فاصله بگیرد.
